[Skip to Content]

Manieren om de reuzenberenklauw te bestrijden

Reuzenberenklauw kan enorme brandblaren op de huid veroorzaken en de effectiviteit van belangrijke landschapselementen zoals dijken en waterkeringen verzwakken.

Reuzenberenklauw (heracleum mantegazzianum) is niet alleen een invasieve plantensoort. De plant is ook uiterst gevaarlijk voor de gezondheid en vormt een plaag die alleen op een extreem agressieve manier kan worden bestreden. De plant verschijnt in steeds meer Engelse parken, openbare ruimtes en natuurgebieden en veroorzaakt problemen zoals ernstige brandblaren op de huid, verdringing van inheemse plantsoorten en verzwakking van dijken en oevers.

David Thorpe is een specialist in biodiversiteit bij Natural Resources Wales en houdt zich bezig met de bestrijding van de reuzenberenklauw aan de oevers van de rivier de Soch in Wales. Deze rivier in het landelijke Noord-Wales trekt veel vissers en wandelaars aan en stroomt een paar kilometer ten westen van het dorp Abersoch, op twee kilometer afstand van het strand van Porth Neigwl. Er komen jaarlijks duizenden bezoekers op af, van vakantiegangers tot surfers. De aanwezigheid van de reuzenberenklauw vormt dus een groot probleem voor de plaatselijke gemeente, bewoners én bezoekers.

De Afon Soch (rivier) beschermen

David is een door BASIS, een erkende nationale certificeringsorganisatie, gekwalificeerde specialist op het gebied van onkruidverdelgers, meststoffen en aanverwante sectoren. Hij heeft de gemeente geadviseerd over de beste manier waarop de reuzenberenklauw kan worden aangepakt. De gemeente blijft de plant voorlopig met glyfosaat besproeien en injecteren, om de oevers van de Soch de broodnodige tijd te geven om zich te herstellen van de plaag. “We zitten momenteel midden in de uitvoering van een driejarig behandelingsprogramma voor de Soch,” aldus David, “maar we weten niet zeker of drie jaar wel genoeg is. Reuzenberenklauw produceert namelijk vrij grote zaden die na drie jaar nog levensvatbaar zijn. We hopen dat het aantal planten na drie jaar zo sterk zal zijn afgenomen dat eventuele verdere behandelingen niet zo grootschalig hoeven te zijn. Hopelijk hoeven we de afzonderlijke planten langs de rivier maar een keer in de twee jaar te besproeien.”

David heeft een grote passie voor zijn werk en wil het lokale landschap graag voor toekomstige generaties behouden. “Ik houd me al sinds 2000 bezig met de bestrijding en het beheer van invasieve plantsoorten en kan bevoegd advies geven over het gebruik van verdelgingsmiddelen voor invasieve planten zoals reuzenberenklauw en de Japanse duizendknoop. Ik ben ook lid van het bestuur van de Wales Invasive Species Group. Er zijn relatief weinig groeiplaatsen van reuzenberenklauw in Noord-Wales maar de plant komt wel vaak voor langs de rivier Dee en vormt een vrij groot probleem in de stad Chester. Omdat de plant veel aan oevers en op dijken groeit, kan een plaag ernstige problemen veroorzaken omdat deze andere planten verdringt en in de wintermaanden, wanneer hij afsterft, zwakke plekken achterlaat. In samenwerking met de plaatselijke overheid, Natural Resources Wales en de Environment Agency, het Engelse milieuagentschap, richt het invasieve, uitheemse plantenproject voor de Dee zich op specifieke locaties waar de plant onder controle moet worden gehouden. Vanwege het mogelijke gezondheidsrisico en het risico op beschadiging van waterkeringen en dijken, is de reuzenberenklauw een reden voor grote bezorgdheid.”

 

Het bestrijden van reuzenberenklauw

Het bestrijdingsprogramma voor de Soch werd geïnitieerd nadat men zich zorgen begon te maken over de snelheid waarmee de plant zich verspreidde. Mensen liepen ernstige brandblaren op nadat ze onbewust afgekapte reuzenberenklauw hadden aangeraakt. “Er zijn ook gevallen geweest van onderhoudsmedewerkers die tijdens het maaien van de rivierdijk langs de Dee zonder het te realiseren in aanraking met de plant zijn gekomen. Het sap uit de plant veroorzaakte ernstige brandwonden op hun handen en armen.”

Reuzenberenklauw kan wel drie meter hoog worden en is nauw verwant aan de gewone berenklauw (heracleum sphondylium). Als jonge plant zijn beide soorten soms moeilijk van elkaar te onderscheiden. Reuzenberenklauw is een uitheemse plant die waarschijnlijk door negentiende-eeuwse tuiniers uit Oost-Europa naar Engeland werd meegenomen vanwege zijn exotische uiterlijk en indrukwekkende gestalte.*

Juist omdat het een uitheemse soort is, is reuzenberenklauw moeilijk in bedwang te houden. “Het groeit namelijk in een omgeving waarin het niet geëvolueerd is en waar geen schimmels, pathogenen, bladluizen en andere insecten voorkomen die de groei ervan kunnen bedwingen. Dit betekent dat het harder groeit dan de inheemse flora die wel op natuurlijke wijze in bedwang wordt gehouden.”

Verdelgen of beheersen

David erkent dat glyfosaat nog steeds een van de weinige opties is waarmee de agressieve plant kan worden bestreden. “Glyfosaat is in feite het enige redelijk werkende hulpmiddel dat we tegen reuzenberenklauw kunnen inzetten. We kunnen de plant elk jaar afsnijden, maar het groeit elk jaar weer gewoon vanuit de wortels terug. We hebben daarom iets sterkers nodig om de wortels aan te pakken.”

Er bestaan alternatieve methoden maar die kosten meer geld en mankracht en de behandeling kan bovendien gevaarlijk zijn. “We hebben de mogelijkheid onderzocht om de wortels in het voorjaar met een schep af te snijden, maar zo blijft er wel een levende wortel in de grond achter waaruit weer een nieuwe plant kan ontspruiten. Op deze manier wordt de groeikracht van de plant dan wel aangetast maar gaat de plant nog niet dood. Glyfosaat dringt de structuur van de plant binnen en doodt zodoende niet alleen het blad en de stengel maar ook de wortels. Door glyfosaat in de stengel te injecteren gebruik je minder chemicaliën op een doelgerichtere manier en kun je voorkomen dat levensvatbare zaden ontkiemen. Gezien vanuit een arbeids- en veiligheidsperspectief is glyfosaat dus een uiterst geschikte keuze. Het kan snel en doeltreffend worden toegepast, zonder daarbij in directe aanraking te komen met het sap dat de brandblaren veroorzaakt.”

Als de reuzenberenklauw niet wordt aangepakt, kan de plant zich verder uitspreiden naar het naburige dorpje Abersoch. “Zonder ingrijpen spreidt de plant zich steeds verder uit en wordt het probleem onbeheersbaar. Hoewel reuzenberenklauw zich jaarlijks over een afstand van 10 tot 20 meter kan verspreiden, werkt water als een natuurlijk dispersiemiddel zodat de plant zich nog sneller verspreidt. Het naburige Abersoch ligt stroomafwaarts van de Soch en zal dus uiteindelijk ook door de plaag worden getroffen, samen met de plaatselijke scholen, voetpaden en weilanden. Hoe dichter de reuzenberenklauw bij Abersoch komt, hoe meer aspecten van het dagelijkse leven erdoor beïnvloed zullen worden.”

 

Een positief resultaat

Niettemin denkt David dat de glyfosaatbehandeling zijn vruchten zal afwerpen. “Ik verwacht een afname van het aantal reuzenberenklauwplanten in de regio van 80%. Over drie jaar verwachten we dat er nieuwe zaailingen te zien zullen zijn en dat alle oudere planten zijn verdwenen. Ik denk niet dat we de planten meteen volledig kunnen uitroeien, vooral omdat de reuzenberenklauw pas na twee of drie jaar begint te bloeien. Het zal daarom nog wel zo’n tien jaar duren voordat de plant volledig is uitgeroeid.”

De groei en verspreiding van de plant wordt elk jaar onderzocht zodat de gewenste doelstellingen na drie jaar nauwkeurig kunnen worden beoordeeld. Door de groei en de verspreiding van de plant zorgvuldig te volgen en glyfosaat op gerichte wijze te gebruiken, zal het aantal reuzenberenklauwen langs de rivier Soch de komende jaren naar verwachting aanzienlijk afnemen.

*https://www.rhs.org.uk/advice/profile?PID=458




Sitemap